Phiên đấu giá DNNresearch bên hồ Tahoe tháng 12/2012 là một trong những khoảnh khắc mở màn cho cuộc chạy đua giành nhân tài trí tuệ nhân tạo. Câu chuyện xoay quanh Geoffrey Hinton, người cùng hai học trò rao bán một công ty chưa có sản phẩm, và cuối cùng chọn Google. Điều đáng chú ý là các tập đoàn lần đầu định giá con người, chứ không phải công nghệ đã hoàn thiện.
Tóm tắt nhanh
Sau khi nhóm của Hinton thắng cuộc thi ImageNet tháng 10/2012, các hãng công nghệ nhận ra học sâu đã hoạt động và rất ít người biết cách làm nó chạy. Hinton lập DNNresearch với hai học trò, tổ chức trả giá kín qua email, rồi theo lời kể dừng ở mức 44 triệu đô la để chọn Google. Thương vụ được công bố ngày 12/3/2013, không kèm giá.
Diễn biến chính
2009–2012: Học sâu bắt đầu lập thành tích
Khoảng năm 2009, Li Deng, nhà nghiên cứu giọng nói ở Microsoft Research, mời nhóm của Hinton thử sức với nhận dạng tiếng nói. Khi đó mạng nơ-ron là ý tưởng bị nhiều người bỏ rơi. Nhưng các mạng nơ-ron sâu đã kéo sai số xuống, và học trò của Hinton mang phương pháp này sang Microsoft, IBM và Google.
Ở Google, Navdeep Jaitly đưa mạng nơ-ron vào nhận dạng giọng nói trên điện thoại Android; năm 2012, lỗi nhận dạng giảm chừng một phần tư. Tháng 10/2012, Alex Krizhevsky và Ilya Sutskever cùng Hinton thắng cuộc thi ImageNet, bỏ đội về nhì hơn mười điểm phần trăm sai số.
12/2012: Người bán và bốn bên mua
Hinton gần như không ngồi được vì chấn thương cột sống, nên ông đi tới Tahoe bằng xe buýt và tàu hỏa, quãng đường hơn bốn nghìn cây số. Ông kể động cơ bán công ty là muốn bảo đảm cho người con gặp khó khăn trong học tập. Hai học trò thuyết phục thầy lập DNNresearch: ba người, không sản phẩm, trang web chỉ có tên công ty.
Bốn bên tham gia: Microsoft, Baidu, DeepMind và Google. Baidu, qua Kai Yu, ra giá đầu tiên là 12 triệu đô la. Hinton ký thỏa thuận bảo mật riêng với từng bên, rồi đặt luật: mỗi vòng một giờ, mỗi lần nâng ít nhất một triệu đô la, bên mua không biết đối thủ là ai.
12/2012: Giá leo tới 44 triệu đô la
Theo lời kể, DeepMind rút trước vì chỉ trả được bằng cổ phần. Microsoft rút ở khoảng 20–22 triệu đô la. Google và Baidu tiếp tục đẩy giá lên bốn mươi triệu, và Hinton rút ngắn mỗi vòng xuống ba mươi phút. Khi giá chạm 44 triệu, ông tạm dừng dù hai bên vẫn muốn trả tiếp, và sáng hôm sau chọn Google, nơi ông từng làm việc mùa hè 2012 trong nhóm Google Brain.
12/3/2013: Google công bố mua DNNresearch
Đại học Toronto thông báo Google mua lại DNNresearch. Hai học trò sang Google, Hinton chia thời gian giữa Google và trường. Thông báo không nhắc phiên đấu giá và không công bố điều khoản tài chính.
2013–2014: Các bên thua ra nước đi riêng
Baidu lập Viện Học sâu ở Bắc Kinh đầu năm 2013, rồi ngày 16/5/2014 mở phòng thí nghiệm ở thung lũng Silicon và mời Andrew Ng. Ngày 9/12/2013, cũng tại hội nghị bên hồ Tahoe, Facebook công bố phòng AI do Yann LeCun dẫn dắt. Tháng 1/2014, Google mua DeepMind; báo chí nói giá khoảng 400 đến hơn 500 triệu đô la, không được công bố.
2015–2024: Ba người rời Google
Cuối năm 2015, Sutskever cùng nhóm sáng lập OpenAI; năm 2019 Microsoft rót vào OpenAI một tỉ đô la. Năm 2024, Sutskever rời OpenAI để lập phòng thí nghiệm riêng. Krizhevsky rời Google chừng năm 2017. Hinton rời Google tháng 5/2023 để tự do nói về rủi ro của AI, và nhận giải Nobel Vật lý năm 2024.
Điều còn tranh cãi hoặc cần thận trọng
- Con số 44 triệu đô la không do Google hay Đại học Toronto công bố; nó đến từ phỏng vấn của Cade Metz cho sách Genius Makers (2021).
- Nhiều chi tiết sinh động như chiếc sọt rác lật úp làm bàn đứng, phần 40% cho thầy hay danh hiệu thực tập sinh già nhất đều đi qua lời kể lại.
- Thứ tự rút lui và các mốc giá mỗi nơi kể một khác; nơi diễn ra phiên đấu giá nằm ở phía bang Nevada hay California cũng tùy nguồn.
- Lý do bán công ty: Hinton nói muốn bảo đảm cuộc sống lâu dài cho con, chứ không phải chữa bệnh cho con như một số trang mạng viết.
Vì sao câu chuyện này đáng nhớ?
Ở Tahoe, các tập đoàn lần đầu định giá con người thay vì sản phẩm. Từ đó, mua cả một công ty chỉ để có người trở thành cách làm quen thuộc trong ngành trí tuệ nhân tạo.
Khoảnh khắc đáng nhớ hơn là lúc người bán dừng khi người mua vẫn muốn trả. Câu chuyện gợi ý rằng tiền chỉ mở được cánh cửa; điều giữ người ở lại là nơi làm việc, đồng nghiệp cùng chí hướng và quyền nói điều mình tin.
Câu hỏi thường gặp
Phiên đấu giá DNNresearch là gì?
Là cuộc trả giá kín cho DNNresearch, công ty mới lập gồm Geoffrey Hinton và hai học trò, diễn ra bên hồ Tahoe tháng 12/2012. Theo lời kể trong sách của Cade Metz, Hinton tự điều hành các vòng trả giá qua email.
Google đã mua DNNresearch với giá bao nhiêu?
Giá chưa bao giờ được công bố chính thức. Con số 44 triệu đô la đến từ các cuộc phỏng vấn của nhà báo Cade Metz trong cuốn Genius Makers (2021), nên cần coi là theo lời kể.
Vì sao Hinton dừng đấu giá khi giá mới ở 44 triệu đô?
Theo lời kể, lúc đó cả Google và Baidu vẫn muốn trả thêm, nhưng nhóm Hinton cân nhắc nơi nào là nơi phù hợp để tiếp tục công việc. Sáng hôm sau ông chọn Google.
Những bên nào tham gia trả giá?
Theo kịch bản của video, có bốn bên: Microsoft, Baidu, DeepMind và Google. DeepMind rút đầu tiên, Microsoft rút ở khoảng 20–22 triệu đô, còn lại Google và Baidu.
Vì sao Hinton muốn bán công ty?
Hinton từng kể ông có một người con gặp khó khăn trong học tập và muốn bảo đảm cuộc sống lâu dài cho con. Ông cũng nhận ra dạy khóa học trực tuyến không kiếm được nhiều tiền. Không có căn cứ cho cách viết rằng ông bán công ty để chữa bệnh cho con.
Thương vụ được công bố khi nào?
Đại học Toronto thông báo ngày 12/3/2013 rằng Google đã mua DNNresearch. Thông báo không nhắc tới phiên đấu giá và không nêu điều khoản tài chính.
Nguồn tham khảo
- C. Metz, The Secret Auction That Set Off the Race for AI Supremacy, Wired, 19/3/2021 (trích Genius Makers)
- TechCrunch, Google Scoops Up Neural Networks Startup DNNresearch (12/3/2013)
- The Varsity, Google acquires U of T start-up (18/3/2013)
- CBC, Google buys University of Toronto startup
- Baidu, Baidu Opens Silicon Valley Lab, Appoints Andrew Ng (16/5/2014)
- TechCrunch, Facebook AI lab, Yann LeCun (9/12/2013)
- Phys.org, Google buys artificial intelligence firm DeepMind (1/2014)
- Krizhevsky, Sutskever, Hinton, ImageNet Classification with Deep Convolutional Neural Networks (NIPS 25, 2012)
- Nobel Prize, Press release, Physics 2024
Bài viết tóm tắt từ video của kênh; nội dung mang tính giới thiệu.


